Hindu Succession Act: Property Rights of Women in India

Updated on Nov 6, 2025

ಕನ್ನಡ ಆವೃತ್ತಿ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ಇದು ಕಾನೂನು ಸಲಹೆ ಅಲ್ಲ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಲಹೆಗೆ Adv. M J Puranik (Enrolment No. KAR/1699/16) ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.

ಹಿಂದೂ ವಾರಸತ್ವ ಕಾಯಿದೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು

ನವೀಕರಿಸಿದ ದಿನಾಂಕ: 6 ನವೆಂಬರ್ 2025
ಲೇಖಕಿ: ಮಾಯಾಶ್ರೀ ಆಚಾರ್ಯ

ಸೂಚನೆ: ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ. ಕಾನೂನು ಸಲಹೆ ಅಲ್ಲ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಲಹೆಗೆ ದಯವಿಟ್ಟು Adv. M J Puranik (Enrolment No. KAR/1699/16) ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಪಾಯಿಂಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಬುಕ್ ಮಾಡಿ.

ಹಿಂದೂ ವಾರಸತ್ವ ಕಾಯಿದೆ ಏನು?

1956ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ Hindu Succession Act, 1956 (HSA) ಆಸ್ತಿ ವಾರಸತ್ವವನ್ನು ಏಕೀಕರಿಸಿತು. ಹಿಂದಿನ ಸಂಪ್ರದಾಯ/ಶಾಲೆಗಳ (ಮಿತಾಕ್ಷರಾ, ದಾಯಭಾಗ) ಅಸಮಾನತೆಗೆ ಕಡಿವಾಣ ಹಾಕಲು ಇದು ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿತು.

2005ರ ಮಹತ್ವದ ತಿದ್ದುಪಡಿ – ಮಹಿಳೆಯರ ಬಲವರ್ಧನೆ

  • ಸೆಕ್‌ಷನ್ 6 (Coparcenary): ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳಿಗೂ ಗಂಡುಮಕ್ಕಳಂತೆ ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಹಕ್ಕು.
    SC: Vineeta Sharma v. Rakesh Sharma (2020)—ತಂದೆ ಬದುಕಿದ್ದರೂ/ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಮಗಳುಗಳಿಗೆ ಸಮಹಕ್ಕು.

  • ಸೆಕ್‌ಷನ್ 23 ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ: ಹೆಣ್ಣು ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಮನೆಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ.

  • ಸೆಕ್‌ಷನ್ 24 ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ: ಕೆಲವು ವಿಧವೆಗಳ ಅನರ್ಹತೆ ಕುರಿತು ಇದ್ದ ನಿಯಮ ರದ್ದು.

  • ಸೆಕ್‌ಷನ್ 30 ತಿದ್ದುಪಡಿ: “by him” ಗೆ “or by her” ಸೇರಿಸಿ, ಮಹಿಳೆಯರಿಗೂ ವಿಲ್ ಮೂಲಕ ವಿತರಣಾ ಹಕ್ಕು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಸೆಕ್‌ಷನ್ 14 – ಮಹಿಳೆಯರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಲೀಕತ್ವ

ಹಿಂದೂ ಮಹಿಳೆಗೆ ಸೇರಿದ ಯಾವ ಆಸ್ತಿಯೂ (ಮದುವೆ ಮೊದಲು/ನಂತರ ಪಡೆದದ್ದಾಗಿರಲಿ) ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ absolute ownership ಆಗಿ ಪರಿಗಣನೆ. (ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ವಿವರಣೆ/ಪ್ರೋವೈಜೊಗಳು ಇವೆ; ಆದರೆ ಸಾರಾಂಶ: limited estate → absolute estate ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆ.)

ಮಹಿಳೆ ಆಸ್ತಿ ಹೇಗೆ ಪಡೆಯಬಹುದು?

  • ವಾರಸತ್ವದಿಂದ

  • ವಿಭಜನೆ (partition)

  • ಪೋಷಣೆ/ಪಾಲನೆ ಹಕ್ಕಿನಿಂದ

  • ಮದುವೆ ಮೊದಲು/ನಂತರದ ಉಡುಗೊರೆಯಿಂದ

  • ಸ್ವಶ್ರಮದಿಂದ/ಖರೀದಿಯಿಂದ/ಇತರೆ ಕಾನೂನುಬದ್ದ ಮಾರ್ಗಗಳಿಂದ

ಮಹಿಳೆ ವಿಲ್ ಬರೆಯದೇ ಸತ್ತರೆ – ಸೆಕ್‌ಷನ್ 15 ಮತ್ತು 16

ಮಹಿಳೆ intestate ಆಗಿ ಸತ್ತರೆ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆ ಕ್ರಮ ಈ ರೀತಿ (HSA §15(1)):

  1. ಮಕ್ಕಳು (ಪುಟ್ಟಿ/ಹೆಣ್ಣು—ಸತ್ತ ಮಗ/ಮಗಳ ಮಕ್ಕಳು ಸೇರಿ) ಮತ್ತು ಪತಿ

  2. ಗಂಡನ ವಾರಸುದಾರರು

  3. ತಾಯಿ ಮತ್ತು ತಂದೆ

  4. ತಂದೆಯ ವಾರಸುದಾರರು

  5. ತಾಯಿಯ ವಾರಸುದಾರರು

ಸೆಕ್‌ಷನ್ 15(2) ವಿಶೇಷ ನಿಯಮಗಳು (ತಪ್ಪದೇ ಗಮನಿಸಿ):

  • ಮಹಿಳೆ ತಂದೆ/ತಾಯಿಯಿಂದ ಪಡೆದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದೆ ಸತ್ತರೆ → ಅದು ತಂದೆಯ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

  • ಮಹಿಳೆ ಗಂಡ/ಅತ್ತೆಮಾವ (husband/father-in-law) ಯಿಂದ ಪಡೆದ ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಲ್ಲದೆ ಸತ್ತರೆ → ಅದು ಗಂಡನ ವಾರಸುದಾರರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತದೆ.

ಗಮನಿಸಿ: “Class-I heir” ಪದ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಇದ್ದರೂ, ಅದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಪುರುಷ intestate ವಾರಸತ್ವಕ್ಕೆ ಸ್ಕೆಜ್ಯೂಲ್‌ನ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸಾಂದರ್ಭಿಕ. ಮಹಿಳೆಯ ಆಸ್ತಿ ಹಂಚಿಕೆಗೆ ಮೇಲಿನ ಸೆಕ್‌ಷನ್ 15/16 ಕ್ರಮವೇ ಅನ್ವಯ.

ಮಗಳು, ತಾಯಿ, ವಿಧವೆ—ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಾತು

  • ಮಗಳು: 2005 ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ನಂತರ ಸಹಭಾಗಿಣಿ (coparcener) ಹಕ್ಕು—ಗಂಡುಮಕ್ಕಳ ಸಮಹಕ್ಕು.

  • ತಾಯಿ: ಪುರುಷ intestate ವಾರಸತ್ವದಲ್ಲಿ “Class-I heir”; ಮಹಿಳೆಯ ಆಸ್ತಿಗೆ §15 ಕ್ರಮ ಅನ್ವಯ.

  • ವಿಧವೆ: ಪತಿ intestate ಸತ್ತರೆ “Class-I heir” ಆಗಿ ಇತರ ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಪಾಲು. ಮಹಿಳೆ ಸತ್ತರೆ “ವಿಧವೆ” ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಬರೋದಿಲ್ಲ; ಅಲ್ಲಿ ಪತಿ ವಾರಸುದಾರರಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಹೆಜ್ಜೆಯಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತಾರೆ (§15(1)(a)).

ನಿತ್ಯ ಜೀವನದ ಸಲಹೆಗಳು (ಜನರಲ್)

  • ದಾಖಲೆಗಳು: ಆಸ್ತಿ ದಸ್ತಿ, ಪಾಹಾಣಿ/RTC, ಪಾನ್/ಆಧಾರ್, ನಾಮನಿರ್ದೇಶನಗಳು (nomination) ಸರಿಯಾಗಿ ಇಡಿರಿ.

  • ವಿಲ್: ವಿಲ್ ಬರೆಯುವುದು ಗೊಂದಲ/ವಿವಾದ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

  • ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ≠ ಹಕ್ಕುದಾರಿ: ನಾಮಿನೀ ಹಣ/ಆಸ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವವರಾಗಬಹುದು, ಆದರೆ ಅಂತಿಮ ಹಕ್ಕು ವಾರಸತ್ವ ಕಾನೂನು/ವಿಲ್ಲಿಂದ ನಿರ್ಧಾರ.

  • ರಾಷ್ಟ್ರ/ರಾಜ್ಯ ವ್ಯತ್ಯಾಸ: ಭೂ ದಾಖಲೆ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳು ರಾಜ್ಯಾವಲಂಬಿತ—ಸ್ಥಳೀಯ ಕಚೇರಿಗಳ ನಿಯಮ ನೋಡಿರಿ.

ಕೊನೆ ಮಾತು

2005ರ ನಂತರ ಮಹಿಳೆಯರ ಆಸ್ತಿ ಹಕ್ಕುಗಳು ಕಾನೂನಾಗಿ ಬಲಪಟ್ಟಿವೆ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರಕರಣದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳು ಬೇರೆ. ಇದು ಕಾನೂನು ಸಲಹೆ ಅಲ್ಲ. ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಲಹೆಗೆ Adv. M J Puranik (KAR/1699/16) ಅವರೊಂದಿಗೆ ಅಪಾಯಿಂಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. Winline Legal Solutions LLP ತಂಡವು ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟೇಶನ್/ಕೋ-ಆರ್ಡಿನೇಷನ್ ಸಹಾಯ ಮಾತ್ರ ನೀಡುತ್ತದೆ.

 

ಈ ಲೇಖನವನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣಾರ್ಥವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಾನೂನುಗಳು ಬದಲಾಗಬಹುದು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಾವಲಂಬಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರಬಹುದು. ವಾಚನೆಯಿಂದ ಯಾವುದೇ advocate–client ಸಂಬಂಧ ಉಂಟಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಗೆ Adv. M J Puranik ಅವರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ. Winline Legal Solutions LLP ಸಂಸ್ಥೆ ಡಾಕ್ಯುಮೆಂಟೇಶನ್ ಮತ್ತು ಕೋ-ಆರ್ಡಿನೇಷನ್ ಸೇವೆಗಳು ಮಾತ್ರ ನೀಡುತ್ತದೆ.

act